Lá cây thốt nốt có thể được xem như là biểu tượng hay một đặc trượng tại vùng người dân Khmer Nam Bộ khi chúng gắn liền với các ngôi chùa và được dùng để làm lưu giữ kinh văn trên đó. Tuy vậy, nghệ thuật vẽ tranh trên lá thốt nốt lại mới chỉ nổi lên trong một vài năm gần đây và nhanh chóng trở thành một hiện tượng, một cách để thể hiện nghệ thuật mới lạ khi vẽ tranh trên chính lá thốt nốt này. Yêu cái đẹp xin giới thiệu tới các bạn Vẽ tranh trên lá cây - Nghệ thuật tạo hình mới lạ
Lần đầu tiên tôi biết đến tranh chép và ghép trên lá thốt nốt
là trong chuyến đi công tác ở thành phố Long Xuyên, An Giang vào năm 2000. Hôm
đó tại phòng lễ tân của một khách sạn, tôi thấy treo một bức tranh “mã đáo
thành công” với kích thước khoảng 360 cm x 235 cm, màu sắc rất lạ, khác các loại
tranh sơn dầu hay màu nước, nhưng lại hao hao giống tranh thủy mặc. Hỏi ra mới
biết đó là tranh chép và ghép trên lá thốt nốt, một dòng tranh đang rất được
nhiều người chơi tranh ưa thích ở An Giang nói riêng và vùng đồng bằng sông Cửu
Long nói chung.
Một đồng nghiệp ở An Giang cho biết, tác giả của những bức
tranh độc đáo ấy, chính là nghệ nhân Võ Văn Tạng nguyên là giám đốc Chi nhánh
Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Thoại Sơn, An Giang. Được biết, niềm say mê
và năng khiếu hội họa của nghệ nhân Võ Văn Tạng đã được bộ lộ từ rất sớm. Hồi
còn đi học phổ thông, ông đã có tiếng vẽ đẹp, nhưng khi tốt nghiệp THPT, ông lại
thi vào ngành ngân hàng. Tuy nhiên, những năm tháng làm cán bộ, rồi ở cương vị
giám đốc thỉnh thoảng ông vẫn dành thời gian để vẽ như một cách thư giãn và thỏa
mãn niềm đam mê.
Là người luôn trăn trở muốn có một hướng đi mới trong sử dụng
chất liệu cho hội họa, ông không ngừng tìm tòi thử nghiệm. Học theo kinh nghiệm
của các nhà sư Khmer trong vùng dùng lá thốt nốt để ghi chép kinh kệ, ông cũng
công phu chọn lựa những lá non của những cây thốt nốt có tuổi đời từ 8 năm trở
lên để khi thực hiện tranh vừa có độ bền, vừa có chất lượng cao. Thời gian cắt
lá thốt nốt tốt nhất là vào đầu mùa nắng, phơi khô trong khoảng 2 tuần, ngâm với
nước phèn rồi lại tiếp tục phơi khô lần nữa. Công đoạn tiếp theo là cắt thành từng
phiến thẳng và tùy theo kích cỡ của từng bức tranh mà thực hiện các họa tiết
trên khuôn.
Để thực hiện các họa tiết của tranh phải dùng bằng loại bút
lửa, giống như mũi hàn điện nhấn nhá độ đậm nhạt thật tỷ mỷ và công phu. Hầu hết
những bức tranh ông thể hiện trên lá thốt nốt là chép từ những bức ảnh phong cảnh,
chân dung và những bức tranh nổi tiếng từ cổ chí kim của hội họa trong nước và
thế giới. Nhiều bức tranh khổ lớn ông phải thực hiện công phu hàng tháng trời mới
hoàn tất. Sự công phu làm nên nét độc đáo của tranh ghép trên lá thốt nốt là ở
chỗ không dùng sơn, màu mà chỉ phối hợp giữa những họa tiết với tông nâu, đen,
vàng bằng cách nhấn nhá đường nét lúc đậm, khi nhạt của bút điện (bút lửa), tạo
nên những chi tiết sống động, mang phong cách tranh thủy mặc thật ấn tượng.
Tranh vẽ xong được đánh bóng bằng loại dầu bảo vệ lá rồi
đóng khung. Đó cũng chính là những nét ưu điểm độc đáo làm nên giá trị nghệ thuật
của dòng tranh sáng tác, sao chép được thể trên chất liệu lá thốt nốt của ông.
Kể từ ngày cho ra đời bức tranh chép có tên “Tùng hạc” trên lá thốt nốt đầu
tiên vào năm 1996, đến nay ông đã thực hiện hàng ngàn tác phẩm với nhiều loại
kích cỡ, đề tài khác nhau rất độc đáo và phong phú.
Từ năm 2003, sau khi nghỉ hưu ông đã thành lập cơ sở sản xuất
tranh lá thốt nốt, với khoảng 10 lao động do ông truyền nghề thực hiện nhiều
công đoạn khác nhau, để cho ra đời những tác phẩm đủ loại từ tranh phong cảnh
sơn thủy hữu tình của làng quê Việt Nam, tranh chân dung, đến tranh thờ cúng
(phúc, lộc, thọ)…bức nào cũng sống động và có vẻ đẹp riêng. Đặc biệt bức tranh
“Bản Di chúc Bác Hồ” khổ 1,22 m x 2,24 m đã được xác lập kỷ lục Việt Nam và ông
xứng danh là người thực hiện tranh trên lá thốt nốt nhiều nhất, độc đáo nhất ở
nước ta hiện nay.
Các bài viết liên quan
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét